Blog

Sự phát triển của MUJI House

Năm 1980, Mujirushi ryohin (tên quốc tế là MUJI) được thành lập ở Tokyo với mục tiêu cung cấp đồ dùng không có nhãn hiệu (mujirusi) chất lượng cao (ryohin). Khởi đầu chỉ với 9 vật dụng gia đình và 31 mặt hàng thực phẩm, triết lý của họ đã tạo tiếng vang lớn với những khách hàng mong muốn sản phẩm tập trung vào chất lượng và chức năng, thay vì bao bì rườm rà không cần thiết. Trong những năm qua, các dòng sản phẩm của họ đã mở rộng mặt hàng đến rất nhiều vật dụng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày. Thời điểm số lượng sản phẩm lên tới 7500 cũng là lúc MUJI bắt đầu suy nghĩ về chiếc hộp chứa đồ quan trọng nhất đời người, đó chính là ngôi nhà.

Cam kết giữ nguyên triết lý từ những ngày đầu, MUJI khởi đầu thiết kế và xây dựng nhà ở vào năm 2004 (chỉ ở Nhật Bản), hướng đến cung cấp một nền tảng đơn giản, nhỏ gọn, dễ dàng chỉnh sửa và có thể tồn tại trong nhiều thập kỷ. MUJI hy vọng người chủ sở hữu được tự do thiết kế phong cách sống của riêng mình khi sử dụng ngôi nhà MUJI, giống như cách mọi người vẽ lên một tấm vải trắng.

15 năm sau ngày phát hành mô hình đầu tiên (và cũng là bán chạy nhất) 木の家 (Ki no Ie, nghĩa là Nhà gỗ), MUJI House ra mắt mô hình thứ 4 陽の家 (Yō no Ie, nghĩa là Nhà mặt trời) vào tháng 9 năm 2019. Đó là một sự tiến hóa vượt bậc, được tạo nên từ những thay đổi trong xã hội và trong nhận thức của con người về các ưu tiên trong cuộc sống, giá trị cốt lõi và khái niệm hạnh phúc. Trong buổi họp báo công bố Yō no Ie, Giám đốc nghệ thuật của MUJI kiêm quản lý Kenya Hara, đã nói về hành trình của MUJI trong việc chuyển đổi định nghĩa về nhà ở khi thế giới bước vào thời kỳ hậu hiện đại (và xa hơn).

Dịch & Biên tập:
Hạnh Nguyễn

Ảnh:
Tổng hợp từ Internet


Nguồn:
Interaction Green

Thiết kế hướng tới sự tối giản
Nhà gỗ Ki no Ie
Nhà mặt trời Yō no Ie

MUJI House (Ngôi nhà MUJI) là gì?

Như đã đề cập trước đó, MUJI bắt đầu kinh doanh nhà ở với mục tiêu là mang đến những ngôi nhà bền vững, phù hợp với nhiều đối tượng và cả cộng đồng trong nhiều thập kỷ, thậm chí là thế kỷ. Các sản phẩm của họ luôn nhỏ gọn, ngay cả trước phong trào nhà nhỏ xuất hiện gần đây, vì MUJI tin rằng đời sống nhỏ gọn dẫn đến một cuộc sống có ý thức, giàu có và hạnh phúc hơn. Ngôi nhà MUJI được định hình bằng các đặc điểm đặc biệt: 1) khung chắc chắn và bền bỉ và 2) nội thất hoàn toàn linh hoạt. Yếu tố đầu tiên đạt được nhờ cấu trúc SE vững chãi và khả năng cách nhiệt cao. Với yếu tố thứ hai, tường chia cách không gian các phòng được loại bỏ gần hết. Kết hợp lại với nhau, chúng tạo thành một “ngôi nhà một phòng” được chỉnh sửa một cách tự do và dựa trên một “khung xương” mạnh mẽ, có thể chịu tải với số lượng trụ tối thiểu.

Triết lý cung cấp nhà bền vững (tuổi thọ trung bình của nhà thương mại ở Nhật Bản là 20-30 năm) và thiết kế không tường khác lạ đến nỗi mọi người phải mất một thời gian mới hiểu về ngôi nhà MUJI. “Chúng tôi chỉ bán được một căn trong năm đầu tiên”, Koji Kawachi, giám đốc của MUJI House kể lại. Tuy nhiên, ý tưởng của MUJI dần phá vỡ các quy tắc công nghiệp và nhận thức của công chúng bị đảo lộn. “Ngày nay, có khoảng 300 ngôi nhà MUJI được xây dựng mỗi năm.”

Các nguyên tắc cơ bản của ngôi nhà MUJI: khung xương cứng cáp và nội thất trống để chủ sở hữu có thể chỉnh sửa linh hoạt. Ảnh: Ryohin Keikaku
Quá trình phát triển của nhưng ngôi nhà MUJI.

Như cam kết giữ cho các sản phẩm gia đình đơn giản và bền lâu, MUJI không vội vàng ra mắt các sản phẩm mới. Nhưng bất cứ khi nào bắt tay vào thực hiện, họ thường phản ánh sâu sắc nhu cầu thay đổi của xã hội. Đáng chú ý, 15 năm lịch sử của MUJI House trùng khớp với thời đại toàn cầu hóa với lo lắng ngày càng gia tăng, trải thời kỳ suy thoái kinh tế toàn cầu bắt đầu từ năm 2006 và một loạt các thảm họa thiên nhiên thảm khốc. Đặc biệt tại Nhật Bản, trận động đất, sóng thần lớn Tohoku và vụ nổ nhà máy điện Fukushima xảy ra vào ngày 11 tháng 3 năm 2011 đã để lại nhiều vết sẹo trong lòng người dân Nhật Bản. Những sự cố này buộc mọi người phải suy nghĩ về bản chất của nền kinh tế hiện tại và kế hoạch cuộc đời được cho là bình thường và “hạnh phúc”, trong đó bao gồm đi học tại một ngôi trường tốt, kiếm một công việc ổn định, mua nhà và xe hơi. Cùng lúc đó, vô số vác trên vai gánh nặng từ các khoản vay thời sinh viên hay tài sản thế chấp, lo lắng cầu nguyện rằng tiền lương sẽ đủ để thanh toán các loại hoá đơn.

Hệ quả là ngày càng nhiều người tìm kiếm một lối sống đơn giản hơn, ít gánh nặng tài chính hơn, tự do hơn và linh hoạt hơn. Giá trị của một ngôi nhà được chuyển từ độ bề thế sang những trải nghiệm chúng ta có khi sống ở đó.

MUJI đã đáp ứng được một số điểm chính của những nhu cầu mới nổi này.

Khi toàn cầu hóa tập trung nguồn lực khổng lồ ở các thành phố lớn như Tokyo, chi phí sinh hoạt bỗng tăng vọt. Thay vì theo đuổi những khối tài sản chẳng lớn hơn là bao và tiêu tốn một khoản tiền khổng lồ, xã hội có xu hướng chấp nhận những không gian sống nhỏ hoặc siêu nhỏ và làm cho nó thoải mái và thú vị nhất có thể. MUJI đã công bố Tate no Ie (Nhà dọc) vào năm 2014 như một giải pháp truyền cảm hứng cho khung cảnh siêu đô thị. Sau đó vào năm 2018, MUJI hợp tác với kiến ​​trúc sư Go Hasegawa tại House Vision III để xây dựng “ký túc xá” cho các nhân viên trẻ của chuỗi cửa hàng MUJI ở Thượng Hải – nơi giá bất động sản trở nên quá cao.

Khi các khu đô thị tập trung quá nhiều dân cư, khu vực ngoại thành/nông thôn gặp phải vấn đề ngược lại: dân số suy giảm và già hóa. Tuy nhiên, nhờ có công nghệ tiên tiến như Internet, con người giờ cũng có thể làm việc từ xa hoặc tạo ra cơ hội việc làm mới ở nông thôn. MUJI đã hợp tác với Vow-Wow tại House Vision II vào năm 2016 để xây dựng một văn phòng di động cho các nhân viên có thể giúp đỡ nông dân địa phương khi họ làm việc từ xa. Đến năm 2017, MUJI đã phát hành Túp lều MUJI, một ngôi nhà nhỏ một phòng (không có phòng tắm) có thể đặt ở bất kỳ khu vực hẻo lánh nào theo yêu cầu.

Khi nền kinh tế đạt đến giới hạn, điều quan trọng là phải tìm lại giá trị của các tài sản hiện có, thay vì phá hủy và xây dựng những cái mới. MUJI rất tích cực trong các dự án cải tạo. Họ không chỉ tự cung cấp dịch vụ cải tạo mà còn hợp tác với UR, cơ quan bán công của Nhật Bản, để xây dựng hàng trăm ngàn căn hộ lớn kể từ những năm 1950 bằng cách sửa chữa nhà ở cũ.

2004: 木 の 家 (Ki no Ie, Nhà gỗ)

Ki no Ie (Nhà gỗ) là sản phẩm đầu tiên và bán chạy nhất của MUJI, đã được xác định là bản chất của MUJI House. Nó được phát triển dựa trên Box House (Nhà hộp), nguyên mẫu “nhà một phòng” ban đầu do kiến ​​trúc sư Kazuhiko Namba thiết kế. Namba cho rằng Box House là một đơn vị nhà ở đô thị thỏa mãn tất cả các yêu cầu cơ bản với vật liệu tối thiểu. Ông đã hình dung rằng chiếc hộp chức năng đơn giản và hiệu quả này sẽ cho phép người dân tìm thấy những cơ hội mới, một tiềm năng mới cho cuộc sống.

Ki no Ie dường như vẫn tuân theo ý tưởng ban đầu, nhưng đã thêm các tính năng độc đáo như cấu trúc SE để đảm bảo độ bền vững cho diện tích khoảng 100m2 không có vách ngăn bên trong. Đối tượng chính của Ki no Ie hướng tới những người mới mua nhà ở độ tuổi 30 – cặp vợ chồng hoặc vợ chồng có con nhỏ sống ở khu vực ngoại ô. Ki no Ie đã khiến cái tên MUJI House trở thành một không gian sống đáng tin cậy, đủ không gian và linh hoạt để chủ sở hữu chỉnh sửa.

2007: 窓 の 家 (Mado no Ie, Nhà cửa sổ)

2012: Dự án cải tạo của MUJI x UR

Công cuộc hiện đại hóa thúc đẩy nhanh chóng nền kinh tế Nhật Bản trong thời kỳ hậu Thế chiến thứ hai những cũng để lại một số gánh nặng cho xã hội khi bước sang thế kỷ 21. Vào những năm 50, Nhật Bản đã thành lập một cơ quan hành chính quốc gia bán công (sau này trở thành UR, hay Cơ quan Phục hưng Đô thị) để đối phó với cuộc khủng hoảng nhà ở sau chiến tranh và xây dựng các danchi – căn hộ lớn, có sức chứa hàng ngàn người ở khu vực ngoại thành mới phát triển. Nhiều thập kỷ sau, các tòa nhà và chủ sở hữu ban đầu dần già đi, hàng trăm ngàn phòng có nguy cơ bỏ hoang nếu không có gì được triển khai. Vì vậy, MUJI đã đẩy mạnh hợp tác với UR để cải tạo các phòng danchi cho phù hợp với nhu cầu hiện đại. Việc cải tạo cũng tuân theo triết lý cốt lõi của MUJI: một bộ khung vững chắc với nội thất có thể chỉnh sửa tự do. Dự án loại bỏ các chi tiết lỗi thời và giữ lại tối đa các tính năng phù hợp với triết lý MUJI. MUJI thậm chí còn tìm ra cách kết hợp tính năng truyền thống với phong cách sống hiện đại.

2013: House Vision I (Tokyo)

Kenya Hara đã được truyền cảm hứng khi làm công việc cố vấn cho MUJI House: “Tôi nhận ra rằng nhà ở là một mối nối quan trọng, nơi công nghiệp – không chỉ ngành công nghiệp nhà ở mà cả một loạt các ngành có liên quan – nhà thiết kế và cư dân (người tiêu dùng) gặp nhau”. Ông bắt đầu các triển lãm mang tên House Vision, mời các doanh nghiệp và kiến trúc sư hàng đầu hợp tác thiết kế nhà ở khả thi cho thế hệ tiếp theo. Triển lãm đầu tiên được tổ chức tại Tokyo vào năm 2013. MUJI hợp tác cùng Shigeru Ban, người đoạt giải thưởng Pritzker để thiết kế “ngôi nhà nội thất”. Giống với ý tưởng về “nhà một phòng”, Ban tận dụng đồ nội thất như một phần chịu tải kết cấu.

2014: 縦の家 (Tate no Ie, Nhà dọc)

Ngôi nhà MUJI thứ ba phát hành vào năm 2014 như một giải pháp cho bối cảnh siêu đô thị. Khi toàn cầu hóa tiếp diễn mạnh mẽ, tình hình nhà ở tại các siêu đô thị ngày càng tồi tệ hơn, Tokyo hay Osaka không phải là ngoại lệ. Lần này MUJI hợp tác với Mikan-Gumi. Nhóm bốn kiến trúc sư thiết kế một 縦の家 (Tate no Ie, Nhà dọc) nhiều tầng có thể được xây dựng trên diện tích đất nhỏ. Để đảm bảo đủ không gian sống trên một diện tích nhỏ như vậy, thiết kế cần đặc biệt chú ý đến các chi tiết quan trọng như bố trí sàn, ánh sáng và thông gió. Tate no Ie làm điều đó bằng cách khiến cho ngôi nhà có cảm giác gần giống với một gác xép nhiều tầng, sáu tầng kết nối với cầu thang ở các cấp độ chênh lệch nhẹ. Cửa số mái, khoảng trống ở trung tâm và cầu thang là con đường hiệu quả đón ánh sáng và không khí đi qua.

2016: House Vision II (Tokyo)

Năm 2016, nhận thức và thái độ của công chúng đối với công việc cũng thay đổi. Người ta có thể làm việc tại nhà hoặc các văn phòng vệ tinh. Người trẻ tuổi thì bị vỡ mộng với môi trường làm việc căng thẳng nơi đô thị, dần tìm kiếm cơ hội mới ở các vùng nông thôn giàu truyền thống di sản. Tại House Vision II năm 2016, MUJI cho trưng bày Văn phòng sân thượng Tanada – một văn phòng có thể được lắp đặt ở bất cứ đâu – là sản phẩm cộng tác cùng với Vow-Wow. Công trình được thiết kế để chứng minh rằng nơi làm việc có thể là bất cứ đâu miễn là có kết nối Internet. Công trình thực sự dựa trên các dự án thực tế và được vận chuyển đến Kamogawa, tỉnh Chiba sau triển lãm. MUJI đã hợp tác với cộng đồng địa phương ở đó để giữ gìn nghề trồng lúa truyền thống. Văn phòng sân thượng Tanada được chính nhân viên MUJI sử dụng để xử lý các công việc từ xa trong khi giúp nông dân Kamogawa diệt cỏ dại hoặc thu hoạch cây trồng. Tầng một là kho chứa dụng cụ nông nghiệp còn tầng hai là văn phòng nhìn ra thiên nhiên tuyệt đẹp.

2017: Túp lều MUJI

Văn phòng sân thượng Tanada gần giống như một văn phòng di động cho phép mọi người làm việc trong khi vẫn tham gia được các hoạt động khác tại môi trường phi-văn-phòng. Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn có một phòng di động ở một địa điểm yêu thích ba ngày một tuần chẳng hạn? Đó là điều mà Túp lều MUJI hướng đến. Căn phòng nhỏ (không có phòng tắm) dành cho những người nay đây mai đó, những người muốn gần gũi với niềm đam mê của họ cho dù là trên núi hay dưới biển.

Năm 2018: House Vision III (Bắc Kinh)

Mặc dù ngày càng có nhiều người chuyển hướng về khu vực nông thôn, số dân chuyển đến các thành phố lớn cũng không chậm lại. Triển lãm Nhà Tầm nhìn III năm 2018, được tổ chức tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc – một trong những nơi đông dân nhất hành tinh. Hara giải thích: “Chúng tôi chọn Bắc Kinh không phải vì tiềm lực kinh tế ở nơi này mà vì những thách thức và cơ hội mà thành phố đang gặp phải”. Lần này, MUJI hợp tác với kiến trúc sư Go Hasegawa và thiết kế ký túc xá cho nhân viên MUJI làm việc tại cửa hàng ở các siêu đô thị như Thượng Hải. “Thượng Hải chật chội đến mức những người lao động trẻ không thể tìm được một chỗ ở, ngay cả khi họ chấp nhận mất 4 tiếng đi lại”. Ở giới hạn đỉnh điểm đó, việc cố gắng tìm phòng riêng không còn ý nghĩa gì nữa. Trong “ký túc xá” MUJI, giường là không gian cá nhân duy nhất, khu vực còn lại được tối đa hóa thành không gian chung.

2019: 陽 の 家 (Yō no Ie, Nhà mặt trời)

Văn phòng sân thượng Tanada (2016) và Túp lều MUJI (2017) đã mang đến những cách thức mới để tận hưởng cuộc sống ở vùng ngoại ô, trong khi bạn vẫn có nhà và văn phòng làm việc ở thành thị. Tuy nhiên, hiện tại đã có sự linh hoạt hơn về cách mọi người làm việc, đã đến lúc coi vùng nông thôn như một nơi thường trú. MUJI phát hành Yo no Ie vào năm 2019. Ngôi nhà một tầng đầu tiên hoàn toàn phù hợp với môi trường thiên nhiên. Đây cũng là ngôi nhà MUJI đầu tiên không được thiết kế bởi một kiến trúc sư. Giám đốc nghệ thuật của MUJI, Kenya Hara chỉ đạo dự án tập trung vào các chi tiết giúp người ở có cảm giác sống giữa môi trường tự nhiên. Theo Hara, bán kính 3 mét là vừa đủ.

Bình luận

Loading Facebook Comments ...
Liên hệ ngay để được báo giá & tư vấn trực tiếp từ các kiến trúc sư của PAM