Blog

Khám phá nét hiện đại và truyền thống trong kiến trúc Iran

Kiến trúc Iran ảnh hưởng từ những yếu tố văn hóa cổ cũng như đặc thù khí hậu, lịch sử. Kiến trúc khu vực này từ lâu đã mang nét đặc thù dựa trên toán học, tôn giáo, thiên văn học trong khi vật liệu mang gốc gác địa phương sẵn có ở sa mạc khô nóng. Cùng với việc gìn giữ di sản dân tộc trong cách làm nghề, nhiều kiến trúc sư Iran cũng đã tìm ra những cách xây dựng, tận dụng vật liệu sáng tạo cho các công trình hiện đại ngày nay.

Hiệp hội Kiến trúc sư Đương đại ở Iran đã dành nhiều ngày trong điều kiện thời tiết mùa đông khắc nghiệt để xây dựng đài quan sát ở sa mạc Esfahak, Iran. Công trình bao gồm ba phân khúc tròn đồng tâm. Vòng tròn ở chính giữa là điểm có mặt bằng cao nhất, hai vòng ngoài bao quanh một lối đi hẹp dẫn vào chính giữa. Không gian gợi lên bầu không khí trầm mặc, nhiều tính chiêm nghiệm bởi tầm nhìn xung quanh đều bị giới hạn trừ phía hướng lên trời. Kết cấu công trình làm bằng những vật liệu truyền thống xen kẽ với bề mặt được phủ bằng những viên gạch xoay 45 độ.

Ảnh: Anis Eshraghi

Công trình dân sự do Caat Studio ở Iran thiết kế nằm ở vành đai Mahallat, cách 262 về hướng Nam Tehran. Nhóm thiết kế đã tận dụng đặc thù khu vực giàu đá hoa vôi này để phát triển một loại kết cấu thân thiện với môi trường, phù hợp về kinh tế. Mặt tiền gợn sóng được tạo ra bởi cách sắp xếp, goay góc gạch đơn giản trong quá trình xây dựng. Đặc điểm này tạo điểm nhấn về chiều sâu và kích thước mặt tiền căn nhà có thể thấy được từ bên trong cũng như bên ngoài.

Ảnh: Parham Taghioff

Trung tâm thương mại, dịch vụ và trạm nhiên liệu, hay khu liên hợp Lunar nằm trên một diện tích 45,000m2 ở thung lũng Loshan trong khi diện tích phần móng chỉ có 7,500m2. Thiết kế công trình dựa trên địa hình khô cằn ở miền trung Iran. Cách bài trí không gian và sắp xếp giếng trời dựa trên đặc điểm của những khu chợ truyền thống, phần mái cũng lấy cảm hứng kiến trúc bản địa khi đây là những không gian mà mọi người có thể giao lưu, gặp gỡ và tương tác giữa các bên.

Ảnh: Habibeh Madjdabadi

Ngôi nhà này nằm ở Kerman, miền Trung Iran, thiết kế bởi Jafar Lotfolahi và Omia Azeri, được xây dựng bằng đất – loại vật liệu quan trọng ở vùng khí hậu khô nóng. Đất cũng tạo sự nhất quán xuyên suốt những phân khúc và gợi sức ấm tự nhiên. Tuy phần lớn không gian trong nhà không thấy rõ nhiều từ bên ngoài nhưng ở trong có sự thoáng mở nhất định hướng đến một phần sân trung tâm. Mức độ “trong suốt” của ngôi nhà trở nên gián đoạn hơn ở phần mái mỗi gian, tạo thành các mái vòm với nhiều họa tiết bóng đổ và tạo điều kiện lưu thông không khí.

Ảnh: Jafar Lotfolahi, Omia Azeri

Chung cư Farmanieh là thành quả hợp tác giữa ZAAD Studio và Marz Design ở Tehran. Hình trụ đặc biệt của công trình là một điểm nhấn độc đáo gữa lòng đô thị. Những cấu kiện hình tròn đặt theo phương vị ngang tạo điều kiện ngắm toàn cảnh cho cư dân, đồng thời chia mỗi tầng và căn hộ. Tạo thành một cấu trúc có trật tự xong khác biệt trong từng đơn vị nhà ở, góc tiếp túc.

Ngôi nhà do kiến trúc sư Habibeh Madjdabadi thiết kế có kết cấu phi tuyến tính như một hình bóng hư ảo, tận dụng các điểm trên phần hông nhà để liên kết những cấu kiện chi phối bài trí nội thất, đồng thời định hình mặt tiền từ trong ra ngoài. Phương thức đan xen không gian này làm thành một gian bên hông có kèm bể bơi lớn.

Ảnh: Habibeh Madjdabadi

Khu vực Kahrizak của tầng lớp thu nhập thấp đang chứng kiến sự phát triển mạnh về quy mô cũng như dân số trong những năm gần đây. Trước kia đất ở đây chủ yếu phục vụ cho nông nghiệp, nhưng với làn sóng phát triển thì các diện tích canh tác đã trở thành căn hộ, trung tâm mua sắm. Để giải quyết vấn đề nhà ở cho cư dân chủ yếu là người lao động, Caat Studio đề tiếp cận phương án xây dựng sử dụng vật liệu địa phương là gạch, nguồn nhân lực sẵn có trong vùng nhằm tiết kiệm chi phí, hướng theo tiêu chí tập trung vào nâng cao số lượng nhà thay vì chất lượng.

Ảnh: Arham Taghiof, Ashkan Radnia

Công trình Golshahr của Arash G Tehrani là một nhà thờ hồi giáo và quảng trường – hai yếu tố kiến trúc Ba Tư cổ được hiện đại hóa cùng với kiến trúc Iran. Công trình được coi là một phần cảnh quan khu vực thay vì là một biểu tượng tôn giáo, văn hóa đứng độc lập. Tổ hợp này bao gồm vài tòa nhà làm bằng gạch với cạnh đã được làm mềm. Hình khối công trình lấy cảm hứng từ gốc gác văn hóa truyền thống nhưng không sao chép hoàn toàn.

Ảnh: Arash G Tehrani

Ngôi nhà 40 nút thắt có ý niệm dựa trên hình ảnh chiếc thảm Ba Tư, sau đó được hiện thực hóa qua những chi tiết mặt tiền làm bằng gạch – vật liệu có vai trò quan trọng với kiến trúc Iran truyền thống. Bề mặt căn nhà giống như những họa tiết đan vào nhau thường thấy trong quá trình dệt thảm, cách làm này được áp dụng tương tự lên công trình với một người nghệ nhân quyết định vị trí xếp cấu kiện khi người còn lại sắp đặt các viên gạch theo trình tự hợp lý. Phương pháp này không yêu cầu bản vẽ kỹ thuật vì người xây nhà đã nắm rõ công trình một cách tổng thể.

Ảnh: Habibeh Madjdabadi

Nguồn: designboom

Bình luận

Loading Facebook Comments ...
Liên hệ ngay để được báo giá & tư vấn trực tiếp từ các kiến trúc sư của PAM