Blog

Baldrishna Doshi: “Một nơi ở khác một ngôi nhà”

“Có một sự khác biệt giữa một nơi ở và một ngôi nhà, giữa sản phẩm và quá trình”, Balkrishna Doshi nói, “Tôi muốn làm một ngôi nhà, không chỉ đầy đủ tiện nghi mà còn thực sự cho tôi cảm giác thoải mái. Tôi muốn hạnh phúc.”

Trong hơn nửa thế kỷ, Doshi đã áp dụng triết lý đơn giản này vào công việc của mình tại Vastu-Shilpa, studio kiến ​​trúc do ông thành lập năm 1955 tại Ahmedabad, Ấn Độ. Là học trò của Le Corbusier và cựu cộng sự với Louis Kahn, Doshi đã tạo ra được tầm ảnh hưởng nhất định trong kiến trúc. Công trình của ông giống như nguyên mẫu cho các dự án của nhiều đồng nghiệp đương thời.

Bài:
John Clifford Burns

Nguồn:
Kinfolk


Dịch & Biên tập:
Hạnh Nguyễn

Pha trộn giữa tinh thần của chủ nghĩa hiện đại và hiểu biết sâu sắc về nghề thủ công bản địa, các công trình của Doshi phần nhiều đặc trưng cho vùng đất Ấn Độ nắng gió. Tuy nhiên, “quá trình” mà ông ấy nói đến là trả lời các câu hỏi phổ biến liên quan đến ngôi nhà: Làm thế nào để kiến ​​trúc sư giúp mọi người cảm thấy thư giãn? Yếu tố gì ảnh hưởng đến tâm trạng con người? Hay như Doshi vẫn hỏi “Vai trò của mắt, tai hay làn da của chúng ta là gì?”

Với niềm tin rằng một cơn gió thổi qua cửa sổ hay ánh nắng ngập tràn có thể khiến người ta cảm thấy trọn vẹn hơn so với vỏ sofa hay tủ lạnh mới, Doshi mô tả ý tưởng về “ở đâu có chuyển động, ở đó không gian sống.”

“Tôi tin rằng chuyển động rất quan trọng trong một ngôi nhà. Ngôi nhà giống như một thực thể, một sinh vật sống. Kể cả khi bạn bỏ hết đồ nội thất, ngôi nhà vẫn có thể nói cho bạn nghe nó là ai và nó muốn gì. Ngôi nhà có những cử chỉ của riêng nó.” Theo nghĩa đó, Doshi cho rằng ngôi nhà nên được coi như một cơ thể đang phát triển, cho người sử dụng sự tự do, quyền lựa chọn và cảm giác rằng, tôi có thể điều khiển ngôi nhà này và sử dụng nó theo nhiều cách, để biến nó trở thành mái ấm.

“Tôi cố gắng hiểu những người sẽ sống trong ngôi nhà và dành cả cuộc đời của họ ở đó – hiểu về tiến trình của cuộc sống đó, cách nó vận hành và phát triển. Tôi muốn người đó cảm nhận ngôi nhà như một phần mở rộng của cuộc sống, cơ thể và tinh thần của họ.”  Ở Kamala House – nhà riêng của Doshi ở Ahmedabad, bản thiết kế đã mờ đi với các dấu vân tay; cũng là một phần mở rộng của tinh thần kiến ​​trúc sư. Hình thức của nó đã thay đổi, phản ánh nhu cầu về chức năng của gia đình ông qua nhiều thập kỷ.

Khu nhà ở Aranya, Indore, Ấn Độ
Khu nhà ở Aranya, Indore, Ấn Độ
Mô hình khu ở

“Ở Ấn Độ, khi bạn quyết định xây dựng một ngôi nhà, đó sẽ không phải là một nơi tạm thời, vì thường thì mọi người sẽ sống ở đó trong ít nhất một thế hệ, nếu chưa nói là hai. Tôi đã thiết kế ngôi nhà của mình và ở đó trong 55 năm qua. Tôi đã mở rộng ngôi nhà khi nghĩ về một tương lai có thêm các thành viên. Những thay đổi bên trong sẽ biểu hiện ra bên ngoài. Bạn sẽ thấy có thứ nhô ra, có thứ lùi vào, trong khi một vài thứ nhất định cần dài hơn, ngắn hơn, lớn hơn hoặc nhỏ hơn.”

Nội thất căn nhà Kamala, nơi ở của gia đình Doshi

“Các không gian tôi thiết kế không cứng nhắc. Trong nhà có cầu thang, không gian sống, hiên và phòng ăn uốn khúc. Bạn có thể ở ngoài vườn, bạn có thể ở trong nhà, bạn có thể đi lên bậc thang hoặc bạn có thể ngồi một mình. Bạn có thể ngồi trên sàn hay ghế sofa. Bạn có thể tự do thay đổi vị trí của chân và cơ thể. Ngồi xổm, nằm xuống hay di chuyển xung quanh.” Doshi đã xây nhà riêng của mình theo lời khuyên mà Le Corbusier đích thân nói với ông: “Cứ theo tinh thần của tôi, nhưng phát triển theo cách riêng của cậu.” Le Corbusier và Doshi cũng đã cùng làm việc trong hai dự án nhà Shodhan và Sarabhai ở thành phố Ahmedabad. Le Corbusier là một trong những vị khách đầu tiên đến thăm nhà Doshi. Ông ấy nói với Doshi rằng căn nhà “có ánh sáng rất đẹp.”

Căn nhà Kamala của Doshi

“Ánh sáng đóng vai trò quan trọng trong các công trình của tôi”, Doshi nói. “Khi đang ngồi trong phòng, nếu nhìn sang bên và đột nhiên thấy có ánh sáng chiếu vào, chúng ta sẽ có cảm giác thay đổi thú vị. Tôi muốn lượng ánh sáng trong nhà phải thật nhẹ nhàng và thoải mái.”

Thay vì tuân theo một quy chuẩn phổ thông về nhà bếp, phòng ngủ, phòng tắm, Doshi khai thác các đặc tính thuộc về cảm giác và trừu tượng hơn như ánh sáng, khối lượng, khí hậu, không gian để tạo hình một tòa nhà bằng gạch và vữa. Nhà riêng của ônh ấy hướng về góc đón gió tây nam.

“Ánh sáng và không gian tạo nên hình thức”, ông giải thích. “Nếu gió mùa về, bạn có thể sẽ muốn ngồi xuống một góc và ngắm nhìn cơn mưa hoặc đơn giản là cảm nhận cảm giác của những chú chim. Do đó, bạn cần góc tường, hốc tường và nơi để ngồi xung quanh. Còn khi mặt trời dịu, bạn sẽ cần một nơi tận hưởng thời tiết đẹp trời. Hoặc, khi đêm mát mẻ, chúng ta có thể sử dụng sân thượng hoặc hiên để ngủ và dành thêm nhiều thời gian ở ngoài? À, nếu bắt gặp chim chóc và động vật trong khu vườn, bạn sẽ còn ngạc nhiên và vui vẻ hơn nữa.”

Nhà Kamala

Triết lý của Doshi được áp dụng cả vào các dự án mà ông thiết kế cho cộng đồng thu nhập thấp ở Ấn Độ, sử dụng vật liệu đơn giản với quy mô đủ cho người ở. Tại đó, một lần nữa, bên cạnh sự chuyển động của ánh sáng mặt trời và thông gió, mỗi gia đình có thể mở rộng và điều chỉnh ngôi nhà một cách độc lập, ngôi nhà của họ phát triển như chính cơ thể họ.

KTS Baldrishna Doshi, người đạt giải Pritzker 2018

“Mỗi gia đình đã tạo nên ngôi nhà của riêng mình, nhưng cấu trúc cơ bản và kết nối với bên ngoài vẫn như cũ”, Doshi nói. “Ngôi nhà không chỉ là một tài sản quý giá. Nó cũng có đặc tính sinh học. Về mặt nào đó nó rất giống với xã hội Ấn Độ: Có sự đa dạng – mỗi ngôi nhà có một bản sắc riêng biệt và duy nhất – nhưng chúng ta vẫn kết nối những cá thể khác.”

Bình luận

Loading Facebook Comments ...
Liên hệ ngay để được báo giá & tư vấn trực tiếp từ các kiến trúc sư của PAM